Page 128 - Demo
P. 128
Traktati i Fsheht%u00eb i Londr%u00ebs2 mes Franc%u00ebs dhe Gjermanis%u00eb. Edhe Italia i rriti k%u00ebrkesat e saj duke pretenduar m%u00eb tep%u00ebr territore sesa i ishin premtuar, p%u00ebrfshir%u00eb edhe nj%u00eb territor t%u00eb gjer%u00eb rreth Fiumes (Rijeka e sotme). Uillsoni e kund%u00ebrshtoi k%u00ebt%u00eb ide dhe k%u00ebmb%u00ebnguli q%u00eb Italis%u00eb t%u00eb mos i jepeshin as ato territore q%u00eb i ishin premtuar n%u00eb Traktatin e Fsheht%u00eb t%u00eb Londr%u00ebs. Italia u t%u00ebrhoq nga konferenca dhe Traktati i Fsheht%u00eb i Londr%u00ebs nuk u zbatua. K%u00ebshtu, nd%u00ebrhyrja e Uillsonit shp%u00ebtoi edhe Vlor%u00ebn e rrethinat e saj nga Italia. Kjo disfat%u00eb e Italis%u00eb u p%u00ebrdor politikisht n%u00eb vitet e m%u00ebvonshme nga ekstremist%u00ebt e djatht%u00eb t%u00eb Musolinit, duke ushqyer ndjenj%u00ebn e %u201cfitores s%u00eb cunguar%u201d. Diskutimet n%u00eb konferenc%u00eb vazhduan pa pranin%u00eb e Italis%u00eb dhe Uillsoni, p%u00ebr t%u00eb arritur nj%u00eb marr%u00ebveshje, u t%u00ebrhoq nga disa %u00e7%u00ebshtje, megjithat%u00eb i konsideronte parimore. Ai lejoi nd%u00ebshkimin financiar t%u00eb Gjermanis%u00eb n%u00ebp%u00ebrmjet d%u00ebmshp%u00ebrblimeve t%u00eb luft%u00ebs dhe marrjen e ish-kolonive gjermane nga fituesit, duke besuar se pas krijimit t%u00eb Lidhjes s%u00eb Kombeve k%u00ebto %u00e7%u00ebshtje do t%u00eb zgjidheshin, pra se nj%u00eb rend i ri nd%u00ebrkomb%u00ebtar do t%u00eb frenonte konfliktet.Vendimet e Konferenc%u00ebs s%u00eb Paqes ndaj Gjermanis%u00ebVendimet kryesore t%u00eb Konferenc%u00ebs jan%u00eb konsideruar si mjaft t%u00eb ashpra nga historian%u00ebt. Gjermania humbi pothuajse 10% t%u00eb territorit dhe t%u00eb popullsis%u00eb q%u00eb kishte para luft%u00ebs. Franca mori krahin%u00ebn e Alsas%u00ebs dhe Loren%u00ebs, nd%u00ebrsa krahina gjermane e Sar%u00ebs u vendos n%u00ebn administrim nd%u00ebrkomb%u00ebtar p%u00ebr 15 vjet. Edhe krahina e Renit u vendos n%u00ebn administrimin e fituesve p%u00ebr 15 vjet. Polonia mori disa territore gjermane q%u00eb kishin dalje n%u00eb det, duke e shk%u00ebputur k%u00ebshtu Prusin%u00eb lindore nga pjesa tjet%u00ebr e Gjermanis%u00eb. Qyteti i Danzingut u shpall qytet i lir%u00eb n%u00ebn administrimin e Lidhjes s%u00eb Kombeve. Edhe kolonit%u00eb gjermane n%u00eb bot%u00eb u ndan%u00eb mes fituesve. Ushtria gjermane u kufizua deri n%u00eb nj%u00ebqind mij%u00eb trupa dhe nuk duhej t%u00eb kishte artileri t%u00eb r%u00ebnd%u00eb, aeroplan%u00eb dhe n%u00ebndet%u00ebse. Flota detare u kufizua n%u00eb vet%u00ebm gjasht%u00eb luftanije. P%u00ebrve%u00e7 k%u00ebtyre, Gjermania duhej t%u2019u paguante fituesve nj%u00eb d%u00ebmshp%u00ebrblim mjaft t%u00eb lart%u00eb, i cili u llogarit nga nj%u00eb komision dhe arriti vler%u00ebn prej 33 miliard%u00eb dollar%u00ebsh, duke sjell%u00eb barr%u00eb t%u00eb r%u00ebnd%u00eb ekonomike dhe pak%u00ebnaq%u00ebsi shoq%u00ebrore. P%u00ebr ta justifikuar k%u00ebt%u00eb shif%u00ebr, fituesit shtuan n%u00eb traktat nj%u00eb klauzol%u00eb q%u00eb shpallte se shkaktari i luft%u00ebs ishte Gjermania. Kur traktati iu prezantua delegacionit gjerman, k%u00ebta t%u00eb fundit u trondit%u00ebn nga kushtet e ashpra. Gjerman%u00ebt kishin shpresuar se zgjidhja e paqes do t%u00eb bazohej te programi i 14 pikave t%u00eb Uillsonit. Ata fillimisht refuzuan t%u00eb firmosnin, por pasi u k%u00ebrc%u00ebnuan me vazhdimin e luft%u00ebs, u detyruan m%u00eb n%u00eb fund t%u00eb pranonin kushtet posht%u00ebruese. Ky traktat qe nj%u00eb nga shkaqet e rritjes s%u00eb ekstremit t%u00eb djatht%u00eb n%u00eb Gjermani, gj%u00eb q%u00eb ndikoi n%u00eb rritjen e ndjenj%u00ebs s%u00eb padrejt%u00ebsis%u00eb. N%u00eb Konferenc%u00ebn e Paqes u vendos edhe shp%u00ebrb%u00ebrja e perandorive. 126

